این روزها با وجود رونق گرفتن دوباره خطوط تولید خودروسازان و افزایش تقاضای تایر از تولیدکنندگان داخلی برای خودروهای تولیدی، ‌هرگونه کاهش عرضه به بازار مصرف را می‌توان به این موضوع گره زد.

بازار قطعات یدکی و تایرهای داخلی طی چند ماه گذشته با چالش های بزرگی همراه بوده است اما تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به تایرسازان باعث شده بود تا بخشی از التهاب ماه های اولیه کاهش یابد، اما حالا بار دیگر شرایط بازار دچار نوسان شده و ظاهرا بعد از خودروسازان و قطعه سازان حالا نوبت به تولیدکنندگان لاستیک رسیده تا بحران ارزی و افزایش قیمت مواد اولیه را دلیلی بر افزایش قیمت‌های خود بدانند و به طریق افزایش قیمت تایر ها را توجیه کنند.

تایرهای رادیال سواری تولید داخل با وجود تاکید سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان و اتحادیه‌های صنفی مبنی بر الزام فروشندگان به عرضه کالا با قیمت‌های مصوب دولتی، هر روز با نرخ جدید در بازار خرید و فروش می‌شوند.

تایر از جمله کالاهایی است که به دلیل وابستگی صنعت حمل و نقل به آن از اهمیت خاصی برخوردار است و نقش حیاتی دارد.

هر جفت تایر پرایدی که باید به قیمت ۲۸۴ هزار تومان به دست مصرف‌کننده برسد، تا ۴۱۵ هزار تومان در بازار فروخته می‌شود. این افزایش قیمت تایر در حالی صورت می‌گیرد که تایر سازان بر این ادعا پافشاری می‌کنند که نقشی در تغییرات قیمتی بازار ندارند و این کیفیت است که قیمت را برای مصرف‌کننده تعیین می‌کند.

قیمت نهاده های تولید تایر از قبیل نخ، دوده، کائوچو مصنوعی و غیره طی سال جاری به طرز عجیب و غریبی افزایش یافته است.

با این حال بررسی سبد اعلامی تایر سازان بزرگ در اسفند ماه حکایت از چینش هوشمندانه محصولات دارد، چینشی که احتمالا موج سوم گرانی‌ها را در روزهای پایانی اسفند به همراه خواهد داشت و در شرایطی که بارها تولیدکنندگان بر خودکفایی و بی ‌نیازی به واردات تایر از خارج کشور تاکید کرده‌اند، ‌محصولات پر مصرف داخلی که از قضا باید به دست قشر ضعیف و متوسط جامعه برسد، نه با قیمت مصوب بلکه نزدیک به دو برابر آن در بازار خرید و فروش خواهند شد.

نگاهی به شرایط لاستیک های ایرانی در بازار

این روزها با وجود رونق گرفتن دوباره خطوط تولید خودروسازان و افزایش تقاضای تایر از تولیدکنندگان داخلی برای خودروهای تولیدی، ‌هرگونه کاهش عرضه به بازار مصرف را می‌توان به این موضوع گره زد.

با این ‌حال گروه صنعتی بارز و کویر تایر در خصوص نحوه اعلام سبد،‌ معیارهای حفظ آرامش در بازار را حفظ کرده‌اند. بزرگ‌ترین تایر ساز کشور برای مجموع دو کارخانه کرمان و کردستان،‌ ۴۲۰ حلقه تایر را در هر سبد اعلامی گنجانده است.

کویر تایر در رتبه دوم قرار دارد و برای آخرین ماه سال در هر سبد خود ۳۲۲ حلقه تایر قرار داده است؛ سبدهایی که اگر تا پیش از نیمه اسفندماه به دست عوامل توزیع نرسد تاثیر چندانی بر ساماندهی بازار شب عید نخواهد داشت.

سومین شرکت از لحاظ تعداد بالای تایر در سبدهای اسفندماه ایران تایر است. این شرکت سبدهای اسفندماه خود را ۲۶۰ حلقه‌ای در نظر گرفته، درست برخلاف این سه تایر ساز، آرتاویل‌ تایر و یزدتایر سبدهای آخرین ماه سال را با کاهش شدید تعداد انواع تایر اعلام کرده‌اند.

گلدستون ۱۳۶ حلقه و یزدتایر ۱۲۶ حلقه تایر در سبد نماینده‌های خود گنجانده‌اند و به هر یک از ۲۵۰ نماینده نیز به ‌غیر از تعداد محدودی از آن‌ها که خدمات پس از فروش در استان‌ها ارائه می‌دهند، فقط یک سبد اختصاص می‌دهد.

اگر تایرهای فروخته ‌شده تا پیش ‌از ۱۵ اسفندماه به بازار تزریق نشود، علاوه بر گرانی‌های شب عید، ‌باید شاهد افزایش دوباره قیمت‌ها در فروردین‌ماه سال آینده باشیم، گرانی‌هایی که با شرایط فعلی و توزیع قطره ‌چکانی برخی تولیدکنندگان و فعال شدن شبکه‌های فروش خارج از سیستم رسمی فروش، هر روز قیمت‌های جدیدی را در بازار رقم می‌زند.

بررسی ‌میدانی بازار تایر در تهران حکایت از افزایش ناگهانی قیمت تایرهای وارداتی دارد. فعالان بازار تایر در روزهای پایانی سال بیشترین افزایش قیمت را مربوط به برند های کره‌ای و ژاپنی می‌دانند.

قیمت مناسب تایرهای قاچاق در بازار

پرداخت ارز دولتی برای تامین مواد اولیه و واردات لاستیک در شرایطی انجام شده است که حالا به نظر می رسد که تایرهای قاچاق وارد شده به بازار چه در انواع سوای و چه در نوع باری (که طبیعتا با ارز آزاد به کشور راه یافته اند) با قیمت مناسب تری نسبت به تایرهای وارداتی و حتی تایرهای داخلی در دسترس شهروندان قرار گرفته اند.

هجوم یک‌باره کالاهای قاچاق به بازار در ابتدا برای تایرهای خودروهای سواری با رینگ ۱۶به بالا صورت گرفت و به‌نوعی باعث شد نیاز شدید بازار به این دسته از تایرها که در کاهش شدید واردات ایجاد شده بود، ‌تامین شود. رصد بازار تهران و دیگر استان‌های کشور حکایت از وجود انواع تایرهای کره‌ای سواری که به‌صورت قاچاق وارد کشور شده‌اند، دارد. تایرهایی که به‌دلیل بالا بودن تعرفه‌های گمرکی، واردات رسمی‌شان برای واردکنندگان رسمی صرفه اقتصادی نداشته است اما همان تایرها به‌صورت قاچاق به بازار رسیده‌اند و از بحرانی جدید در بازار تایر جلوگیری کرده‌اند.

نکته جالب‌توجه اما قیمت‌های پایین‌تر تایرهای باری-‌اتوبوسی تولید چین است که نمونه‌های قاچاق‌شده آنها به بازار با قیمتی به مراتب پایین‌تر از تایرهای مشمول ارز دولتی و کاهش تعرفه واردات به دست مصرف‌کننده نهایی می‌رسید. راننده‌های کامیونی که از تایرهای ۱۲-۲۴نخی برای خودروهای خود استفاده می‌کنند، ‌اگر در هر ۲۰هزار کیلومتر پیمایش به بیش‌از یک جفت تایر نیاز داشته باشند،‌ به‌جای خرید محصولات ایرانی از بازار آن‌هم بدون نوار و تیوپ و البته با قیمت حدود ۶میلیون تومان می‌توانند نمونه خارجی آن را که به صورت قاچاق راهی بازار شده است، همراه با نوار و تیوپ کمتر از قیمت ایرانی‌ها در بازار آزاد خریداری کنند.